Kalp Kapakçığı Enfeksiyonu (Endokardit) Nedir?
Kalp kapakçığı enfeksiyonu, tıbbi adıyla "enfektif endokardit", kalbin iç yüzeyini ve kalp kapakçıklarını etkileyen ciddi bir enfeksiyondur. Genellikle bakteriler, daha nadiren mantarlar veya diğer mikroorganizmalar tarafından oluşturulur. Bu enfeksiyon, kapakçıklarda hasara, apselere ve hatta hayatı tehdit eden komplikasyonlara yol açabilir.
Kalp Kapakçığı Enfeksiyonunun Başlıca Nedenleri ve Risk Faktörleri
Enfeksiyon, genellikle vücudun başka bir bölgesindeki mikroorganizmaların kan dolaşımına karışarak kalp kapakçıklarına ulaşması ve burada çoğalması sonucu oluşur. İşte bu süreci tetikleyen başlıca etkenler ve risk faktörleri: - Bakteriyel Kaynaklar: En yaygın neden bakterilerdir. Özellikle "Staphylococcus aureus" (örn. MRSA) ve "Streptococcus" türleri (örn. Streptococcus viridans) sık görülür. Bu bakteriler şu yollarla kana karışabilir:
- Ağız hijyeni problemleri (diş eti hastalıkları, diş çekimi sonrası)
- Cilt enfeksiyonları, yaralar veya cerrahi müdahaleler
- İntravenöz (damar içi) ilaç kullanımı (kirli iğneler)
- Enfeksiyon kapmış diğer vücut bölgeleri (idrar yolu enfeksiyonu, zatürre)
- Kalp Kapakçığında Önceden Var Olan Hasar veya Anormallikler: Sağlıklı kapakçıklara göre, hasarlı, yapay (protez) veya doğuştan anormal olan kapakçıklara bakterilerin yerleşmesi daha kolaydır. Bu durumlar şunları içerir:
- Romatizmal kalp hastalığı (geçirilmiş akut romatizmal ateşe bağlı)
- Doğuştan kalp kusurları
- Dejeneratif kapak hastalıkları (yaşlanmaya bağlı kireçlenme gibi)
- Kalp kapakçığı protezleri (mekanik veya biyolojik)
- Geçirilmiş endokardit öyküsü
- Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması: Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde enfeksiyon riski artar. Bu durumlar:
- Kanser tedavisi (kemoterapi)
- Organ nakli sonrası bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanımı
- HIV/AIDS gibi hastalıklar
- Uzun süreli kortikosteroid kullanımı
- Tıbbi İşlemler: Bazı tıbbi girişimler geçici bir bakteriyemiye (kanda bakteri bulunması) neden olabilir. Bu işlemler arasında:
- Diş tedavileri (özellikle diş eti kanamasına yol açanlar)
- Bazı solunum yolu müdahaleleri (bronkoskopi gibi)
- Genitoüriner sistem veya sindirim sistemi ile ilgili cerrahi işlemler
- Damar İçi Kateter Kullanımı: Hastanede uzun süre damar yolu açık kalan hastalarda, kateter kaynaklı enfeksiyonlar endokardite yol açabilir.
- Yaş: İleri yaş, kapakçıkların dejenerasyonu ve diğer sağlık sorunları nedeniyle riski artırabilir.
Özet
Kalp kapakçığı enfeksiyonu, çoğunlukla bakterilerin kan yoluyla hasarlı veya savunmasız kalp kapakçıklarına ulaşmasıyla oluşur. Kötü ağız hijyeni, damar içi ilaç kullanımı, kalp kapak hastalıkları, bağışıklık sisteminin zayıflığı ve bazı tıbbi işlemler başlıca risk faktörleridir. Özellikle yüksek risk grubundaki bireylerin düzenli tıbbi takip ve koruyucu önlemler (örneğin, diş tedavisi öncesi antibiyotik profilaksisi) alması hayati önem taşır. Belirtiler görüldüğünde (ateş, halsizlik, nefes darlığı gibi) derhal bir doktora başvurulmalıdır.
|